Kronika Szkoły Podstawowej w Grabniku. 1960 – 1970.

Kronika udostępniona dzięki uprzejmości pierwszej Kierownik Szkoły P. Bogumiły Kondrat , obecnie p. Bogumiła Kościńska – Gierak. Serdecznie dziękuję P. Bogumile za udostępnienie. Pozostanie pamiątka dla wielu pokoleń mieszkańców Grabnika.

Dokładnie przeczytać stronę można zatrzymując nagranie.

Z dziejów Krasnobrodu. cz. 2.

Pochodzenie nazw:  „Krasnobród” , „Wieprz” , herb Krasnobrodu.

Nazwa : Krasnobród

W wiekach od X do XII obszar dzisiejszej Zamojszczyzny był areną różnorodnych kontaktów głównie Polaków i Rusinów, natomiast w stuleciach XIII i XIV mozaika kulturowa znacznie się wzbogaciła. To przede wszystkim kontakty handlowe na szlakach z portów nadczarnomorskich do Europy Środkowej (od Kijowa i Lwowa na Kraków i Śląsk) oraz również ze Słowacji, Węgier, Mołdawii (od południa) i Litwy (od północy) umożliwiły pojawienie się przedstawicieli tak egzotycznych narodowości jak Bizantyńscy Grecy i Żydzi, Ormianie, Gruzini, Muzułmanie ze Wschodu czy Litwini i Niemcy. Szlak handlowy prowadził wzdłuż Wieprza i należy sądzić ,że w tym miejscu powstał „Krasabrod” , „Krasnybrod”.

Nazwa Krasnobród wywodzi się od dwu członów: „krasa” – w znaczeniu piękno, uroda oraz „brod” – płytkie miejsce w rzece, przez które można przejść lub przejechać. Pojęcie „krasno, krasa” używane było powszechnie przez Słowian jeszcze w czasach starożytnych, a także przez Polaków w średniowieczu. Podobne tłumaczenie występuję w języku rosyjskim a także słoweńskim , o których wpływach na Zamojszczyźnie wspominałem.W latach międzywojennych nazwę „Krasnobród” niesłusznie kojarzono z „krasnymi” brodami żydowskimi.

Dawny herb Krasnobrodu nie jest znany. Po raz pierwszy jego wizerunek pojawił się w „albumie historycznym” wydanym w 1847 (nie była to jednak wersja zatwierdzona, a jedynie projekt). Przedstawiał on pług (sochę) koloru złotego, o ostrzach srebrnych na zielonym polu. W 1761 roku, w akcie odnowienia – zaginionego na skutek wojen – prawa magdeburskiego, król August III ustanowił znak dla pieczęci miasta w formie dużej litery „K”. Dopiero w lutym 1995 ówczesna Rada Gminy w Krasnobrodzie zatwierdziła nowy herb miejscowości – złotą literę K na czerwonym polu.

Nazwa rzeki „Wieprza” pochodzi z języka słowiańskiego. Podobno, tak głosi legenda, gromada dzikich świń grzebała w leśnym poszyciu. Szukając żeru świnie odkryły źródło, z którego coraz mocniej wypływała woda. Było to źródło rzeki nazwanej później „Wieprza” ku pamięci jej odkrywców.

Legenda o rzece Wieprz

Drugą, po Bugu, rzeką Lubelszczyzny jest rzeka Wieprz. Wartko i zwinnie, wśród falistych brzegów płynie błękitna woda. Każdemu, kto na nią spojrzy wprost trudno zrozumieć, skąd wzięła się taka okropna nazwa.

Dopiero po przeczytaniu legendy o jej powstaniu wszystko staje się jasne. A było to tak:

Dawno, dawno temu na tomaszowskiej ziemi zieleniły się łąki, żółte piaski lśniły jak promyki słońca, a ludzie uprawiali żyzne pola. Żadne wstęgi wody nie przecinały tego sielankowego pejzażu. Aż pewnego dnia jeden wieprz z nudów zaczął ryć ziemię. Robił to z taką pasją i tak długo, że z wykopanego przez niego dołu trysnęła woda. Ponieważ pole było w tym miejscu nieco wklęsłe więc szybko zrobiło się jeziorko. Jednak i ono nie mogło pomieścić stale przybywającej wody. Woda zaczęła wypływać wąskim strumyczkiem, a im bardziej oddalała się od źródełka tym szerzej i głębiej wcinała się w teren. Tak powstała najpierw mała rzeczka, a następnie, zasilana innymi napotkanymi po drodze rzeczkami, rozrosła się w całkiem pokaźną rzekę.